İhtiyaç (gereksinim) nedeniyle tahliye nasıl olur?
Kısa cevap
Kısaca
Türk Borçlar Kanunu (TBK) m.350, ev sahibinin gereksinimi nedeniyle kira sözleşmesini dava yoluyla sona erdirebileceği halleri düzenler. Buna göre kiralananı kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu ya da bakmakla yükümlü olduğu kişiler için konut veya işyeri olarak kullanma zorunluluğu varsa tahliye istenebilir. Yargı uygulamasında gereksinimin gerçek, samimi ve zorunlu olması aranır; göstermelik gereksinim kabul görmez.
Belirli süreli sözleşmelerde dava, sürenin bitiminden başlayarak bir ay içinde açılabilir. Belirsiz süreli sözleşmelerde ise kira sözleşmelerinde fesih için öngörülen dönem ve fesih bildirimi sürelerine uyularak, bu sürenin bitiminden itibaren bir ay içinde dava açılabilir (TBK m.350-351). Taşınmazı sonradan satın alan yeni malik için de TBK m.351 ayrı bir gereksinim yolu öngörür.
Önemli bir sınır olarak, gereksinim sebebiyle tahliye edilen taşınmaz, haklı sebep olmadıkça eski kiracıdan başkasına belirli bir süre yeniden kiraya verilemez; aksi halde tazminat gündeme gelebilir.
Adımlar
- Gereksinimin (konut/işyeri) gerçek ve zorunlu olduğunu belgelerle ortaya koyun.
- Sözleşme türüne göre dava açma süresini belirleyin (belirli süreli: süre bitiminden 1 ay).
- Yetkili sulh hukuk mahkemesinde tahliye davası açın.
- Karar sonrası gerekirse icra yoluyla tahliyeyi takip edin.
Gerekli belgeler
- Kira sözleşmesi ve tapu kaydı.
- Gereksinimi destekleyen belgeler (örneğin taşınma, evlenme, iş kurma durumuna ilişkin kayıtlar).
- Varsa fesih bildirimi/ihtarname ve tebligat evrakı.
Süreler ve dikkat edilecekler
Bir aylık dava açma süresi önemlidir; süre kaçırılırsa hak ileri sürülemeyebilir. Tahliye davası kira sözleşmesini kendiliğinden sona erdirmez; mahkeme kararı gerekir. Gereksinimin samimiyeti somut delillerle değerlendirilir. Süreler ve uygulama değişebileceğinden güncel kuralı ve kendi tarihlerinizi doğrulayın.
Sık sorulanlar
Tahliye sonrası evi başkasına kiralayabilir miyim? Haklı sebep olmadıkça, kanunda belirtilen süre boyunca eski kiracı dışındakine yeniden kiraya verilmesi tazminat doğurabilir.
Kiracıya önceden haber vermem gerekir mi? Sözleşme türüne göre fesih bildirimi ve süreler gündeme gelir; bu nedenle takvim önemlidir.