Kira tespit davası nedir, ne zaman açılır?
Kısa cevap
Kısaca
Türk Borçlar Kanunu (TBK) m.344, kira bedelinin nasıl artırılacağını ve hangi durumlarda mahkemeye başvurulabileceğini düzenler. Buna göre yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak artış, bir önceki yılın TÜFE oranını aşamaz. Beş yıldan uzun süreli veya beş yılda bir yenilenen sözleşmelerde ise hâkim, bedeli; TÜFE, taşınmazın durumu ve emsal kiralar gibi ölçütleri dikkate alarak hakkaniyete uygun biçimde belirleyebilir.
Tarafların kira bedeli konusunda anlaşamadığı veya mevcut bedelin emsallerin çok altında ya da üstünde kaldığı durumlarda kira tespit davası açılabilir. TBK m.345’e göre bu dava her zaman açılabilir; ancak davanın açıldığı tarihe ve bildirim koşullarına göre tespit edilen bedelin hangi dönemden itibaren geçerli olacağı değişir. Yeni dönemin başlangıcından önceki belirli bir süre içinde ihtar çekilmiş ya da dava açılmışsa, yeni bedel o dönemin başından itibaren uygulanabilir.
Dava, kiralananın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinde görülür ve uygulamada bilirkişi incelemesiyle emsal kira araştırması yapılır.
Adımlar
- Mevcut kira bedelini, sözleşmeyi ve emsal kira bilgilerini bir araya getirin.
- Mümkünse yeni dönem öncesinde ihtar göndererek talebinizi yazılı bildirin.
- Yetkili sulh hukuk mahkemesinde kira tespit davasını açın.
- Bilirkişi incelemesi ve emsal araştırması sürecini takip edin.
Gerekli belgeler
- Kira sözleşmesi ve ödeme kayıtları.
- Varsa gönderilen ihtarname ve tebligat belgeleri.
- Bölgedeki emsal kira bedellerine ilişkin bilgi/belgeler.
Süreler ve dikkat edilecekler
İhtar veya dava zamanlaması, yeni bedelin hangi dönemden geçerli olacağını doğrudan etkiler. TÜFE üst sınırı kural olarak yıllık artışta uygulanırken, hâkimin serbestçe belirlemesi belirli koşullarda mümkündür. Süreler ve uygulama değişebileceğinden güncel kuralı doğrulayın; karmaşık durumlarda bir avukata danışmanız yararlı olur.
Sık sorulanlar
Her yıl kira tespit davası açabilir miyim? Dava her zaman açılabilir; ancak sonucun geçerli olacağı dönem, zamanlama ve ihtara bağlı olarak değişir.
Mahkeme bedeli neye göre belirler? TÜFE, taşınmazın durumu, emsal kiralar ve hakkaniyet gibi ölçütler dikkate alınır.