Fesih bildirimi: geçerli neden ile haklı neden farkı
Kısa cevap
Kısaca
İş sözleşmesinin sona erdirilmesinde iki temel kavram öne çıkar. Geçerli neden (4857 sayılı İş Kanunu m.18), iş güvencesi kapsamındaki işçinin sözleşmesinin işçinin yeterliliği, davranışları ya da işletme gereklerine dayanan makul bir sebeple, bildirim sürelerine uyularak feshedilmesidir. Bu fesihte ihbar süresi/tazminatı ve şartları varsa kıdem tazminatı gündeme gelir; işçi feshi geçersiz görürse işe iade talep edebilir.
Haklı neden (4857 sayılı İş Kanunu m.25) ise sözleşmeyi sürdürmeyi çekilmez kılan ağır hallerdir: sağlık sebepleri, ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık, zorlayıcı sebepler gibi. Haklı nedenle derhal fesihte bildirim süresi beklenmez. Ahlak ve iyiniyete aykırılık hali nedeniyle yapılan fesihte ihbar tazminatı doğmaz; ayrıca işverenin bu hakkı, fiili öğrendiği günden başlayarak altı iş günü ve her halde bir yıl içinde kullanması beklenir. Fesih sonrası imzalanan ibraname de hak kayıplarına yol açmaması için dikkatle değerlendirilmelidir.
Adımlar
- Fesih bildiriminde gösterilen nedeni ve dayanağı (m.18 mi, m.25 mi) belirleyin.
- Feshin bildirimli mi yoksa derhal mi yapıldığını tespit edin.
- Tazminat sonuçlarını (ihbar, kıdem) ve işe iade hakkını değerlendirin.
- İbraname imzalamadan önce içeriğini ve haklarınızı kontrol edin.
Gerekli belgeler
- Yazılı fesih bildirimi ve tebliğ belgesi
- İş sözleşmesi ve özlük dosyası kayıtları
- Varsa savunma yazısı ve ibraname örneği
Süreler ve dikkat edilecekler
Haklı nedenle fesihte altı iş günü gibi kısa süreler vardır; iş güvencesi kapsamında işe iade için ise bir aylık arabuluculuk süresi geçerlidir. Bu süreler hak kaybına yol açabileceğinden, kendi tarihlerinizi ve güncel kuralı doğrulamanız önemlidir. Bu içerik genel bilgidir.
Sık sorulanlar
Geçerli neden ile haklı neden aynı sonucu mu doğurur? Hayır; haklı nedende derhal fesih mümkündür ve ahlaki kurala aykırılık halinde ihbar tazminatı doğmaz, geçerli nedende ise bildirim süreleri uygulanır.
İbraname imzalamak zorunda mıyım? İbraname haklarınızdan vazgeçtiğiniz anlamına gelebilir; içeriğini anlamadan imzalamadan önce dikkatli olmanız önerilir.